Zwrot VAT a dysponowanie zwrotem

Zwrot VAT a dysponowanie zwrotem
przez

Urząd skarbowy musi poczekać z zaliczeniem nadwyżki podatku od towarów i usług na poczet zaległości podatnika bądź na poczet przyszłych zobowiązań do czasu, aż rozstrzygnie, czy jej zwrot rzeczywiście się należy.

Możliwość dysponowania zwrotem podatku
W systemie VAT możliwość uzyskania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym jest cechą umożliwiającą realizację zasady neutralności tego podatku dla podatnika i opodatkowania wyłącznie ostatecznego konsumenta – nabywcy. Podatnik może też zarządzać nadpłatą (zwrotem) podatku poprzez wskazanie kolejnych zobowiązań podatkowych, na jakie chce ją zaliczyć. Nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają bowiem zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych. W razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Zaliczenie nadpłaty lub zwrotu podatku na poczet kolejnych należności jest czynnością bardzo często dokonywaną przez organy podatkowe – zarówno z urzędu, jak i na wniosek. Jest to tzw. pośrednia forma dokonania zwrotu ¬– zamiast dokonać zwrotu na rachunek bankowy podatnika, organ podatkowy dokonuje zaliczenia zwrotu na poczet jego zaległych bądź bieżących zobowiązań podatkowych.

Kiedy można dokonać zaliczenia?
Ostatnio wykształciła się jednolita linia orzecznicza sądów administracyjnych w kwestii momentu, kiedy można zadysponować należnym podatnikowi zwrotem VAT. Przykładowo w wyroku z 19 stycznia 2017 r. (sygn. akt II FSK 3883/14) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że podatnik może dysponować wykazanym w deklaracji zwrotem jedynie w sytuacji uznania jego zasadności; wówczas możliwe będzie zaliczenie go na poczet zaległych bądź przyszłych zobowiązań podatkowych. Jak wskazał bowiem NSA, czym innym jest prawo do zwrotu VAT wykazanego w deklaracji podatkowej, a czym innym prawo do dysponowania owym zwrotem podatku przez podatnika.

Gdy zasadność zwrotu wymaga zweryfikowania, ustawa o podatku od towarów i usług przewiduje możliwość przedłużenia przez organ terminu zwrotu podatku wykazanego przez podatnika w złożonej deklaracji – do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego co do zasadności zwrotu podatku i uzależnia jego zwrot od wyników postępowania wyjaśniającego (art. 87 ust. 1 i 2). Dlatego też zaliczenie podatku na zaległości lub zobowiązania musi poczekać do zakończenia wszczętych przez organ postępowań, które wykażą zasadność zwrotu podatku. W razie bezzasadności zwrotu, nie będzie możliwe zaliczenie żądanego przez podatnika zwrotu na poczet zaległości czy zobowiązań podatkowych. Zaliczeniu podlega bowiem tylko zwrot, który nie budzi wątpliwości. Warunkiem koniecznym zaliczenia zwrotu podatku jest obiektywne istnienie kwoty zwrotu.

Organy podatkowe nie powinny przy tym nadużywać i „sztucznie” przedłużać terminu zaliczenia przysługującego podatnikowi zwrotu VAT na poczet innych jego zobowiązań podatkowych. Każde państwo członkowskie UE musi bowiem przestrzegać zasady neutralności VAT, a zapewnienie prawidłowego naliczania i pobierania VAT oraz unikania oszustw podatkowych powinno uwzględniać zasadę proporcjonalności.

 

Więcej czytaj w serwisie – GazetaPrawna.pl